Dahilde İşleme İzin Belgesi
Dahilde İşleme Rejimi Nedir?
Bir İhracat mevzutı olan Dahilde İşleme Rejimi ihraç ürünleri
üretmek için gerekli olan ve dışarıdan ithal edilen, bu yüzden de
ithali gümrük vergisine tabi aramallara ya da girdilere gümrük
muafiyeti getiren bir ihracatı teşvik sistemidir. İhracat yapmayı
düşünen işletmeler, ihraç edilmesi planlanan malların üretiminde
kullanılacak olan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul, ara
malı ve ambalaj malzemelerinin başta değişik vergisel yüklerden
muaf olmak üzere ve devlete ihracat taahhüdünde bulunmak şartıyla,
çeşitli kolaylıklar ve teşviklerden yararlanabilirler.
Teşviklerden yararlanabilmek için Dahilde İşleme İzin Belgesi
alınması zorunludur. Söz konusu olan bu Dahilde İşleme İzin
Belgesi, Gümrük muafiyetli ithalat ya da yurtiçi alımlara olanak
sağlayan Dış Ticaret Müsteşarlığı´nca düzenlenen bir belgedir.
Dahilde İşleme İzin Belgesinin Türleri
Dahilde İşleme İzin Belgeleri iki ana kategoriden oluşmaktadır.
İşleyiş ve avantajlar bakımından farklılıklar gösteren bu iki
kategoriyi işletmeler amaç ve ihracat beklentileri açısından
kendilerine uygun olanı tercih edebilirler.
1-Şartlı Muafiyet Sistemi (İhracat Taahhüdü Karşılığı Askıya
Alma): Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ihracı taahhüt
edilen işlem görmüş ürünlerin üretiminde gerekli olan ve serbest
dolaşımda bulunmayan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul
ile ambalaj ve işletme malzemelerinin, Türkiye Gümrük Bölgesinde
yerleşik firmalarca bedelli ve/veya bedelsiz ithaline ticaret
politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve bu ithalattan doğan
vergi kadar teminat alınarak izin verilmesidir. Bu sistemde
ihracatçılar, ithal ettikleri girdilere karşılık gelen vergileri
ödemeyip, ithalatın yapıldığı gümrük idaresi saymanlıklarına,
hesaplanan vergi tutarı kadar bir teminat yatırmak suretiyle
vergileri askıya aldırtma hakkına sahiptirler. İthalatla ilgili
vergi muafiyetinden yararlanmak, ancak ihracat taahhüdünün yerine
getirilmesi ile kesinlik kazanmaktadır. Eşdeğer Eşya kullanılması:
İşlem görmüş ürünlerin üretimi için ithal eşyasının yerine eşdeğer
eşya olarak 8-12´li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonu,
ticari kalite ve teknik özellikleri itibariyle aynı kalite ve
nitelikleri taşıyan serbest dolaşımdaki eşya kullanılabilir.
Serbest dolaşımdaki hammadde kullanılarak yapılacak nihai ürünün
3. ülkelere ihracatını müteakip her türlü vergiden muaf olarak ve
teminat alınmaksızın bundan sonra yapılacak mal ithalatına olanak
sağlamaktadır. Türkiye´de serbest dolaşımda bulunan girdileri
kullanarak üretim yapan ve ürettiği ürünleri üçüncü ülkelere ihraç
eden üretici olan ihracatçı firmalar, bu tür ihracatlarını
belgelemek koşuluyla ihraç edilen ürünlerin üretiminde kullanılan
girdilerin eşdeğeri olan 3. ülke menşeli girdileri gümrük vergisi
muafiyetli olarak ithal etme hakkına sahiptir. Eşdeğer eşya
kullanımı ile ilgili Dahilde İşleme izin Belgeleri kapsamında
ithal edilen girdiler üzerinde bunları ithal eden firmaların
serbest tasarruf hakkı bulunmaktadır. Bu mallar ithal edilirken
serbest dolaşıma girmek üzere ithal edilmektedir.
2-Geri Ödeme Sistemi: İthalat Rejimi çerçevesinde her çeşit
vergisi ödenerek serbest dolaşıma giren malların kullanılması ile
üretilen mamullerin Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında 3.
ülkelere ihracı halinde, ithalat sırasında tahsil edilen vergiler
geri ödenmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken bazı önemli
noktalar vardır. İşletme ihracat yapma düşüncesinde ise, ithalat
esnasında Gümrük Beyannamesi üzerine malların geri ödeme sistemi
çerçevesinde ithal edildiğini şerh düşürmelidir. İthalat esnasında
ödenmiş olan vergilerin geri alınabilmesi için, işletmenin
ithalatı takip eden 6 ay içerisinde dahilde işleme izin belgesi
almak için müracaat etmesi gerekmektedir. Geri Ödeme Sistemi
çerçevesinde düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgesi, İhracat
taahhüdünün kapatılmasını müteakip 3 ay içerisinde, ithalat
sırasında ödenen vergilerin iadesi için ilgili gümrük idaresine
müracaat edilmesi gerekmektedir.
Dahilde İşleme İzin Belgesi ile elde edilen avantajlar
İhracat taahhüdünü üçüncü ülkelere yapılan ihracatla yerine
getirmek şartı ile ithalatta kota ve gözetim önlemlerinden
muafiyet
3. ülkelerden yapılan ithalatta gümrük vergileri, KDV ve diğer
vergi, resim ve harçlardan muafiyet
İhracat sayılan satış ve teslimler ile ilgili olarak gümrük
vergisi muafiyetli ithalat
Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden ithalde KDV ve diğer vergi, resim
ve harçlardan muafiyet
Dış Ticarette Standardizasyon ve Teknik Düzenlemeler mevzuatına
tabi olmama
Ödenmiş vergilerin geri alınması olanağı
Eşdeğer eşya kullanımına olanak verilmesi.
ilgili süreler
Dahilde İşleme İzin Belgesi´nin süresi Dış Ticaret Müsteşarlığınca
proje konusu malın özelliğine göre belirlenir. Bu süre 12 ayı
geçemez. Ancak, Müsteşarlık mamulün özelliklerini dikkate alarak bu
süreyi kısaltabilir. Dahilde işleme izin belgelerine, belgede
taahhüt edilen ihracatın %50´sinin gerçekleştirilmesi halinde
belgenin orjinal süresinin 1/4´i kadar süre verilebilir.
Dahilde İşleme İzin Belgesi Kullanımı
İthal için: Belgenizi giriş gümrük Müdürlüğüne göstererek, ithal
edeceğiniz maddelerin gümrük, Fon, KDV tutar toplamları kadar
teminat mektubu vererek, ödeme yapmadan ithalatınızı yapabilirsiniz.
Yerli hammadde alımı için: Dahilde İşleme izin belgenizin bir
fotokopisini satıcı firmaya vermeniz halinde, satıcı firma fatura
üzerine "İşbu satış .......... firmasının ............ tarih ve
.........D1-........ no.lu Dahilde İşleme İzin Belgesi Kapsamında
yapılarak KDV istisnasından yararlandırılmıştır" yazısını yazarak
sizden KDV almayacaktır. İmalatçı-ihracatçı firmaların, müracaat
tarihinden önce dört yıl içerisinde düzenlenmiş ve ihracat taahhüdü
kapatılmış belgeler kapsamında toplam 2 (iki) milyon ABD Dolarından
az olmamak üzere gerçekleştirdikleri ihracat kadar, indirimli
teminat uygulamasında yararlanabilirler.
Dahilde İşleme İzin Belgesi ile ilgili yükümlülükler ve bilinmesi
gerekenler
İthalatın yapılması: İthalat ve ihracatın belge süresi içinde
yapılması zorunludur. İthalat miktarınıza karar verirken, belge
süresi içinde ihraç edebileceğiniz kadar ithalat yapınız. Aksi halde
elinizde kalan hammaddeler için ödemediğiniz KDV, gümrük ve fonu
tutarlarını cezaları ile geri ödersiniz.
İthal ve ihraç miktarı: Belgenizde yazılı hammaddelerin tümünü ithal
veya ihraç etmek zorunda değilsiniz. İthal edilen hammaddenizi,
imalatınızda kullanıp ihraç etmeniz yeterlidir. İthal edilmeyen
hammadde için ihracat sorumluluğunuz yoktur.
İhracat: İhraç edilen mamullerin Gümrük çıkış beyannamelerine,
firmanızın adı ile Dahilde işleme izin belgesi tarih ve numarasının
yazılması zorunludur. Yazılmazsa ihracatlarınız belgenize sayılmaz.
Beyannameler: Gümrük giriş ve çıkış beyannamelerinizin okunaklı
birer fotokopilerini tarih sırasına göre bir klasörde saklayınız.
Her beyannameyi dosya üzerindeki ithal veya ihraç listelerine
yazınız. Bunlar kapatma sırasında istenecektir.
Dahilde İşleme İzin Belgesinin Kapatılması Prosedürü
Dahilde İşleme İzin Belgelerinin Kapatılması: Dahilde İşleme izin
Belgesi sahibi firmaların, belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay
içerisinde gereken bilgi ve belgelerle birlikte, belge ihracat
taahhüdünü kapatmak için ilgili ihracatçı birlikleri Genel
Sekreterliğine müracaat etmeleri gerekmektedir. Yapılan kapatma
müracaatı geri alınamaz.
Belirtilen süre içerisinde kapatma müracaatında bulunmayan
firmalara, 10 (on) iş günü içerisinde İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliklerince 30 (otuz) gün içerisinde ihracat taahhüdünü
kapatma müracaatında bulunulması bildirilir. Belirtilen süre
içerisinde kapatma müracaatında bulunmayan firmalar, 10 (on) iş günü
içerisinde iptal işleminin yapılmasını teminen müsteşarlığa
bildirilir.
İthal edilen ancak ihracı gerçekleşmeyen maddelere ait ithalat
esnasında tahsil edilmeyen her türlü vergi, 6183 sayılı Kanuna göre
tahsil edilir. Kullandığınız belgenizin ihracat taahhüdünün %50´den
fazlasını gerçekleştirmeniz veya belgeniz için kapatma başvurusu
yapmanız halinde, ikinci dahilde işleme izin belgesi alabilirsiniz.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Kapasite Raporu (Aslı veya Oda tasdikli sureti olacaktır)
Ticaret Sicil Gazetesi (Aslı veya noter tasdikli sureti olacaktır)
İmza Sirküleri (Aslı veya Noter tasdikli sureti olacaktır)
Vekaletname
Yan Sanayici Kullanılacak ise,
5.1. Yan Sanayici Sözleşmesi (Taraflarca kaşeli ve imzalı)
5.2- Yan Sanayici Kapasite Raporu (Oda tasdikli olacaktır)
5.3- Yan Sanayici İmza Sirküleri (Noter tasdikli olacaktır)
Başvuru Formu
DAHİLDE İŞLEME İZİN BELGESİ VE TECİL TERKİN UYGULAMASI
Yurt dışından getirilen ham ve yardımcı maddeler kullanılarak
üretilen malların ihraç edilmesi halinde, bu malların
ithalinde gümrük vergisi ile diğer mali yükümlülükler teminat
karşılığı ertelenerek, ihraç edilecek malların girdi
maliyetleri azaltılmaktadır. Aynı şekilde yurt dışındaki
müşterilerin mallarının işlenmesi amacıyla geçici olarak ithal
edilen mallar için de gümrükte vergi uygulanmamaktadır.
İthal için getirilen bu kolaylıklar, yerli girdi kullanan
üreticiler açısından haksız rekabet unsuru teşkil ettiği
hususu göz önünde bulundurularak ve bunu gidermek bakımından
4369 sayılı Kanunun 62 nci maddesiyle Katma Değer Vergisi
Kanununa eklenen geçici 17 nci maddeyle, dahilde işleme ve
geçici kabul rejimleri kapsamında ihraç edilecek malların
üretiminde kullanılacak ham ve yardımcı maddelerin yurt
içinden satın alınmasında sektörler, bölgeler veya mal
grupları itibariyle tecil- terkin işlemi yaptırma konusunda
Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır. Bu yetki aynı Kanunla
31.12.2008 tarihine kadar geçerlidir.
DAHİLDE İŞLEME İZİN BELGESİ (DİİB) KAPSAMINDA YAPILACAK
İTHALAT
DİİB'ye istinaden yapılan ithalatta belgeden düşüm, takip ve
kontrol ilgili gümrüklerce yapılır.
1. İthalatın/yurt içi alımın DİİB süresi içinde ve/veya Dış
Ticaret Müsteşarlığının uygun gördüğü hallerde ise belge
süresinden sonra yapılması kaydıyla ithalata/yurt içi alıma
ilişkin işlemlere, belgenin geçerlilik süresi sona ermiş olsa
dahi istisna uygulanır. Uygulanan istisna ile transfer tutarı
belgeye kaydedilir.
Firmaca belgenin ihracat taahhüdünün kapatılması için
İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğine (İBGS) verildiği beyan
edilirse uygulanan istisnalar İBGS’ye bildirilir.
İBGS tarafından belgeyle ilgili kapatmaya ilişkin yazı
müeyyideli olsun veya olmasın ilgili bankalara bildirilir.
İhracat taahhüdünün müeyyide uygulanmadan kapatıldığı hususu
İBGS’den alınan yazı ile tevsik edilirse uygulanan istisna
için herhangi bir işlem yapılmaz. İBGS’den kısmen müeyyide
uygulandığına ilişkin bir yazının alınması halinde ise
müeyyide oranında uygulanan istisnaların tahsili için gereği
yapılır.
DİİB taahhüdünün hangi oranda gerçekleşmediği, “Muafiyet
Kapsamından Çıkarılan Kısım”ın, “Gerçekleşen İthalat” ile
“Muafiyet Kapsamından Çıkarılan Kısım” toplamına bölünmesi
suretiyle tespit edilir.
2. Transferin ABD doları dışındaki bir döviz cinsinden
yapılması halinde belgedeki tahsis düşümü için transfer edilen
döviz, transfer tarihindeki, transferin GB’nin tescil
tarihinden sonra yapılması halinde ise tescil tarihindeki TCMB
çapraz kurlarından ABD dolarına çevirilir.
DİİB’de belge süresi sonu, belge süresi bitim tarihinin
rastladığı ayın son günüdür.
Bankalarca DİİB kapsamında yapılan ithalatla ilgili
işlemlerde, belgede kayıtlı ithalata ilişkin döviz tutarının
aşılmaması ve belge şartlarına uyulması hususuna itina
gösterilmesi gerekir. Tahsis tutarını aşan kısım için istisna
uygulanmaz.
3. Belge sahibi firma nam ve hesabına doğrudan veya dolaylı
temsilci aracılığıyla belge kapsamında yukarıdaki esaslar
dahilinde ithalat yapılması mümkündür.
Temsilcilik ilişkisini gösteren noter onaylı belgenin ibrazı
halinde temsilci tarafından yapılan veya yapılacak ithalata
ilişkin transfer tutarı ve uygulanan istisnalar temsil yetkisi
veren firmaya ait belgeye işlenir.
4.1. DİİB kapsamındaki bir ithalat için transfer tutarıyla
ilgili uygulanan istisnaya ilişkin kayıtların, bu belge
kapsamında ithalatın yapılmaması halinde iptal edilerek aynı
firmaya ait başka bir DİİB kapsamına alınması (işlenmesi)
mümkündür.
4.2. Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi esaslarına göre
başlatıldığı halde daha sonra DİİB kapsamına alınan ithalat
işlemlerine DİİB ile irtibatlandırılmasından itibaren istisna
uygulanır. Ancak daha önce tahsil edilen vergiler iade
edilmez.
4.3.İthalat bedelinin transferi DİİB kapsamında yapılmış
olmakla birlikte ithalatın Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine
göre yapıldığının firma beyanından yada ithalat hesabının
kapatılması sırasında tespiti halinde istisnalara müeyyide
uygulanarak DİİB'deki kayıtlar iptal edilir ve firmanın bağlı
olduğu İBGS’ye bilgi verilir.
5. DİİB kapsamında başlamış ithalat işlemlerinin DİİB süresi
içinde müracaat edilmek kaydıyla kısmen veya tamamen transit
ticaret kapsamına, transit ticaret kapsamında satın alınacak
malların aynı firmaya ait DİİB kapsamına alınması mümkündür.
6. DİİB kapsamında ithaline izin verilen malların Katma Değer
Vergisinde (KDV) tecil-terkin sistemi çerçevesinde yurt
içinden satın alınması halinde bu alımlara ilişkin işlemler
için düzenlenen kağıtlara DİİB'in geçerlilik süresi içinde
vergi istisnası uygulanır.
Yurt içinden temin edilen bu malların ithal hakkından
düşülmesini teminen işlemi yapan bankaca, fatura tarihindeki
ya da fatura henüz düzenlenmemişse garanti veya teminat
mektubunun düzenlendiği tarihteki mal bedelinin TCMB döviz
satış kurundan ABD doları karşılığı DİİB’e işlenir.
7. VRHİB kapsamında ithalat yapılması veya yapılacak ithalatın
VRHİB ile irtibatlandırılarak istisnadan yararlandırılması
mümkün bulunmamaktadır.
8. Gümrük vergisinin teminata bağlanması:
DİİB kapsamında yapılacak ithalattan doğan vergiler, 6l83
Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunda
belirtilen esaslar çerçevesinde teminata tabidir. Teminat,
ithalatta alınması gereken vergi üzerinden, yurt içi alımlarda
ise Müsteşarlık ve/veya ilgili kuruluşlarca belirlenen tutar
üzerinden alınır. (A),(B) ve (C) sınıfı onaylanmış Kişi
Statüsü belgesi olanların DİİB kapsamında yapacakları ithalat
esnasında doğan verginin sırasıyla % 1,% 5 ve % 10 teminat
olarak yatırılması kaydıyla söz konusu eşyanın ithaline izin
verilir.Teminat aşağıdaki unsurlardan bir veya birkaçından
oluşur:
Para
Banka teminat mektubu
Hazine bonosu ve devlet tahvili
Ancak indirimli teminat uygulaması çerçevesinde;
Dış ticaret sermaye şirketleri ile sektörel dış ticaret
şirketlerinin müracaat tarihinden önceki takvim yılı içinde
gerçekleştirdikleri ihracat kadar,
İmalatçı-ihracatçı firmalar ile son üç takvim yılı itibarıyla
ihracatı her bir yıl için beş milyon ABD dolarını geçen veya
son beş takvim yılı itibarıyla ihracatı her bir yıl için bir
milyon ABD dolarını geçen ihracatçı firmaların; müracaat
tarihinden önce dört yıl içinde düzenlenmiş ve kapatılmış
belgeler kapsamında toplam iki milyon ABD dolarından az
olmamak üzere gerçekleştirdikleri ihracat kadar,
DİİB kapsamındaki ithalatına, bu ithalattan doğacak her türlü
vergi (KDV dahil) ve fon tutarının % l0’unun teminat olarak
yatırılması kaydıyla ilgili gümrükçe izin verilir. Teminata
ilişkin bu husus DİİB’de belirtilir.
İndirimli teminat uygulamasından doğabilecek amme alacağı,
ilgili firmalardan 6l83 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde
tahsil edilir. Ayrıca bu firmaların kamudan olan alacakları da
teminat hükmündedir.
9. DİİB ile ilgili ihracat taahhüdünün kapatılması ve belge
iptali:
Bu belgelere ilişkin kapatma başvurusu, İhracat 2005/1 Sayılı
Dahilde İşleme Rejimi Tebliği ekinde yer alan belgelerle
birlikte belge süresinin bitimini takip eden üç aylık süre
içinde doğrudan İBGS’ye yapılır.
Belirtilen süre içinde kapatma müracaatında bulunmayan
firmalar adına düzenlenen DİİB’lerin taahhüt hesabı, İBGS’ce
müeyyide uygulanarak resen kapatılır. Ayrıca, DİİB'ler Dış
Ticaret Müsteşarlığınca mer'i mevzuat çerçevesinde iptal
edilebilir. Bu kapsamda, iptal edilen veya resen kapatılan
DİİB'ler Resmi Gazete’de yayımlanır.
Resmi Gazete’de yayımlanan DİİB ile ilgili olarak bankalarca
aşağıda açıklandığı şekilde işlem yapılır:
DİİB kapsamında, nakdi veya gayri nakdi kredi kullandırılıp
kullandırılmadığı,
DİİB kapsamında ithalat işlemlerine aracılık edilip
edilmediği,
Vergi istisnasının uygulanıp uygulanmadığı araştırılır.
Vergi istisnasının uygulandığının tespiti halinde Banka ve
Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) için Resmi Gazete’nin
yayımlandığı ayı takip eden ayın 15’ine kadar BSMV beyannamesi
bankanın bağlı olduğu vergi dairesine verilerek bu sürede
vergi, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre hesaplanacak ceza
ve gecikme faizi ile birlikte yatırılır. Kaynak Kullanımını
Destekleme Fonu (KKDF) tahsili için de ilgili mevzuat
hükümlerine göre işlem yapılır.
DAHİLDE İŞLEME İZİN BELGESİ KAPSAMINDA YURT İÇİNDEN SATIN
ALINAN HAM VE YARDIMCI MADDELERDE TECİL-TERKİN UYGULAMASI
Madde No
Geçici Madde 17
Kapsam
(4369 sayılı Kanunun 62'nci maddesiyle eklenen geçici madde.
Yürürlük; 29.7.1998) Dahilde işleme ve geçici kabul rejimi
kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak
maddelerin 31/12/2008 tarihine kadar tesliminde Katma Değer
Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin 1 numaralı fıkrasının (c)
bendi hükümlerine göre, bölgeler, sektörler veya mal grupları
itibariyle işlem yaptırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu
maddenin uygulanmasında ihracat süresi olarak anılan bentteki
süre yerine bu rejimlerle öngörülen süreler esas alınır.
İhracatın şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde
zamanında alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası uygulanarak
gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edilir.
Yukarı aldığımız madde metnindeki yetkiyi Bakanlar Kurulu ilk
olarak tekstil ve konfeksiyon sektörü için kullanmıştır.
98/11766 sayılı kararname ile bu sektörde faaliyet gösteren ve
dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesi bulunan
imalatçı-ihracatçıların yurt içinden ham ve yardımcı madde
alımlarında Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-c maddesi
kapsamında tecil terkin uygulanması olanaklı hale gelmiştir.
2000/1162 sayılı kararname ile kapsam genişlemiş ve bu kapsama
dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesi bulunan
demir-çelik, otomotiv ve otomotiv yan sanayinde faaliyet
gösterenlere yapılan belge kapsamındaki malların teslimi de
dahil olmuştur.
2001/2325 sayılı kararname ile uygulama tüm sektörleri
kapsamıştır. Sektör ayrımına son veren bu kararnameden sonra,
konuya ilişkin açıklamaların yapıldığı 83 Seri Nolu Katma
Değer Vergisi Tebliği ile bir yenilik daha getirilerek bu
kapsamda satın alınan mallardan üretilen malların doğrudan
ihraç edilmesi şartı da kaldırılmıştır.
1. Bu uygulamadan, Dış Ticaret Müsteşarlığından Dahilde İşleme
İzin Belgesi veya Gümrük Müsteşarlığından Geçici Kabul İzin
Belgesi almış olanlar yararlanacaktır. Belge sahibi alıcılara
ham ve yardımcı madde satanların İMALATÇI olmaları şarttır.
2. Bu kapsamda satın alınan mallardan imal edilen malların
belge sahibi tarafından doğrudan ihraç edilip edilmediğine
bakılmayacaktır. Dahilde işleme veya geçici kabul izin belgeli
mükellefin aynı zamanda 27 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinde tanımı yapılan imalatçı vasfına ki bu vasıflar
şöyledir;
Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yapılan tanıma göre
imalatçının;
1. Sanayi siciline kayıtlı ve sanayi sicil belgesini haiz
olması,
2. Sanayi Odası, Ticaret Odası ve Esnaf ve Sanatkar
Derneklerine kayıtlı bulunması,
3. İmalat işinde en az 5 işçi çalıştırması,
4. Sanayi sicil belgesinde yer alan üretim konusunda gerekli
araç parkına sahip olması,
5. Bu şartları topluca taşıyan imalatçıların kendi üretimine
ilave olarak aynı zamanda fason imalat da yaptırmaları
halinde,
a) Fason imalatı sadece, sanayi sicil belgesinde yazılı üretim
dallarında yaptırmaları,
b) Fason olarak yaptırılan imalatta işin riskini ve
organizasyonu üstlenmeleri,
c) Fason olarak imal ettirilen mallarla ilgili ham madde ve
yardımcı maddeleri temin etmeleri,
gerekmektedir.
Haiz olması halinde, ihracatçıya yapacağı ihraç kaydıyla
teslimde KDV Kanunun 11/1-c maddesi ayrıca tecil-terkin
uygulanabilecektir. İhracatçı, dış ticaret sermaye şirketi
veya sektörel dış ticaret şirketi statüsüne sahipse, dahilde
işleme veya geçici kabul izin belgeli mükellefin imalatçı
şartlarına haiz olup olmadığına bakılmaksızın, yine kanunun
11/1-cmaddesi kapsamında tecil-terkin uygulanacaktır.
3. Tecil-terkin kapsamında alınan ham ve yardımcı maddeler
kullanılarak üretilen malların, yine dahilde işleme veya
geçici kabul izin belgeli bir başka alıcıya, ihraç edeceği
malların üretiminde kullanılmak üzere satışında da
tecil-terkin uygulanabilecektir.
UYGULAMANIN KAPSAMI
Dahilde işleme veya geçici kabul rejimleri kapsamında ihraç
edilecek ürünlerin imalinde kullanılacak maddelerin tesliminde
KDV Kanununun 11/1-c maddesi kapsamında tecil-terkin işlemi
yapılabilmesi için aşağıda koşulların gerçekleşmesi şarttır.
a) Alıcının dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesine
sahip imalatçı-ihracatçı olması gerekmektedir. Ürettiği
malları aracı ihracatçı vasıtasıyla ihraç eden belge sahibi
firmalar da ham ve yardımcı madde alışlarında bu uygulamadan
yararlanabilecektir.
b) Teslimde bulunanın KDV Genel Tebliğlerinde tanımlanan
“imalatçı” vasfını haiz olması şarttır. 27 Seri Nolu KDV Genel
Tebliğinde tanımlanan imalatçı vasfını haiz olmayanların ham
ve yardımcı madde satışlarında tecil-terkin uygulaması
yapılmayacaktır. Ancak belge sahibi firmalara ham ve yardımcı
madde teslim edenin özel finans kuruluşu olması halinde
imalatçı olma şartı aranılmamaktadır. Ancak konuya ilişkin
olarak İstanbul Yeminli Mali Müşavirler Odasınca yayınlanan
Mali Mevzuat Platformu Dergisinin 15 Ağustos 2002 tarihli
sayısının 49. sayfasında ise; “ Belge kapsamında satış yapacak
satıcıların imalatçı olması şartı konu ile ilgili 71 ve 75
sayılı KDV Genel Tebliğlerinde açıkça yer aldığı halde
29.06.2002 tarihinde yayınlanan 83 sayılı Genel Tebliğ ile 71
sayılı Genel Tebliğin satıcının imalatçı olma şartının da
yazılı olduğu 1. ci bölümü ile 75 sayılı Genel Tebliğin tümünü
yürürlükten kaldırmış ve satıcı konumundan özel olarak hiçbir
yerinde söz edilmemiştir. İlaveten, 83 sayılı Genel Tebliğin
1.3 sayılı bölümünde KDV Kanununun geçici 17 nci maddesinde
açıklanan belge kapsamındaki yurt içi alımlar için
düzenlenmesi istenen onay raporlarında yer alması istenen
asgari bilgiler içinde satıcının imalatçı olup olmadığının
tespiti ile ilgili herhangi bir husustan söz edilmemiştir.”
Denilmektedir.
c) Teslime konu malın;
- İhraç edilecek ürünlerin imalinde kullanılacağı sözü edilen
belgelerde yazılı olan ham madde ve yardımcı madde olması,
- İmalatçılar tarafından bizzat üretilmiş veya 27 Seri Nolu
KDV Genel Tebliğindeki açıklamalar çerçevesinde fason olarak
imal ettirilmiş olması,
- Düzenlenecek faturalarda her bir mal çeşidi itibariyle KDV
hariç bedelin; tekstil ve konfeksiyon sektöründe kullanılan
pamuk, yün, iplik ve kumaş dışındaki ham ve yardımcı
maddelerde 500 YTL; diğer mallarda ise 2.500 YTL aşması,
Gerekmektedir. Belgede belirtilen miktardan fazla ham veya
yardımcı maddenin tecil-terkin kapsamında satın alınması
mümkün değildir.
d) Bu kapsamda satın alınan ham ve yardımcı maddelerden
üretilen malların, dahilde işleme veya geçici kabul izin
belgesinde yazılı olan sürede ihracatının gerekçeleştirilmesi
gerekir. Katma Değer Vergisinin Kanununun 11/1-c maddesinde
belirlenmiş olan 3 aylık ihracat süresi bu uygulamada geçerli
değildir. Bu uygulamada katma değer vergisinin terkini belgede
ihracat için öngörülen süredir. Hemen hatırlatmak gerekirse,
alınan ek sürelerde bu uygulamaya dahildir.
Tecil-Terkin Uygulaması
Sahibi oldukları dahilde işleme veya geçici kabul izin
belgesinde yer alan malların alımlarında tecil-terkin sistemi
kapsamında işlem yapılmasını isteyen mükellefler, geçici kabul
veya dahilde işleme izin belgelerini satıcılara ibraz ederek,
hesaplanan verginin kendilerinden tahsil edilmemesini talep
edeceklerdir. Bu kapsamda işlem yapan satıcılar tarafından
öncelikle talep edilen malın, belgedeki cins ve miktara uygun
olup olmadığı, daha önce satın alınan miktarlar da göz önünde
alınarak belirlenecek ve düzenlenecek faturada toplam bedel
üzerinden hesaplanan katma değer vergisi alıcılardan tahsil
edilmeyecektir.
Alıcının ibraz edeceği dahilde işleme izin belgesinin “İthal
Edilen Maddelerle İlgili Bilgiler” bölümü satıcılar tarafından
gerçekleşen teslime uygun şeklide doldurularak imzalanacak ve
kaşe basılacaktır.
Geçici kabul izin belgesinin ibraz edilmesi halinde ise; bu
belgenin uygun bir yerine “Bu belgenin............sırasındaki
................miktar/birim
maldan........miktarı..........tarih ve ..............sayılı
faturayla satılmıştır.” şerhi konularak imzalanacağı ve kaşe
basılacağı tabiidir.
Bu kapsamda imal edilen malların tecil-terkin uygulanarak
ihracatçıya tesliminde de ihracatçılar, malların belgede
ihracı taahhüt edilen mallar olup olmadığını belirleyerek,
belgenin “ihracat taahhüdü” bölümüne belge sahibi imalatçıdan
satın aldığı mallar ve miktarlarını belirten bir şerh koyarak
kaşe tatbik etmek suretiyle imzalayacaklardır.
Bu şekilde şerh düşülen belgelerin bir fotokopisi, belge
sahibi tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle
onaylanacak ve satıcıya ya da ihracatçıya verilecektir.
Tecil-terkin uygulaması kapsamında teslim edilen mallar için
düzenlenen faturaya; “Katma Değer Vergisi Kanununun Geçici 17
nci maddesi hükmü gereğince katma değer vergisi tahsil
edilmemiştir” ibaresi yazılacaktır. Kapsama giren ve girmeyen
teslimlerin birlikte yapılması halinde, tecil-terkin
uygulanabilecek ve uygulanamayacak olan mallar için ayrı ayrı
fatura düzenlenecektir.
Satıcıların Katma Değer Vergisi Beyanı
Bu kapsamda yapılan teslimler için Katma Değer Vergisi
Kanununun 11/1-c maddesi uygulamasına ilişkin genel
tebliğlerde yapılan açıklamalara göre işlem yapılacaktır. Ham
ve yardımcı madde satıcıları tarafından bu dönemde verilecek
beyannameye, alıcılar tarafından onaylanarak verilen geçici
kabul veya dahilde işleme izin belgesinin bir fotokopisi
eklenecektir. İhracatçıya bu kapsamda teslim yapan imalatçılar
ise beyannameye, ihracatçı tarafından şerh düşülen geçici
kabul veya dahilde işleme izin belgesinin fotokopisini
ekleyecektir.
Bu Tebliğde öngörülen esaslara uygun olarak hareket eden
satıcıların tecil edilen veya iade edilen vergisi, ihracatın
şartlara uygun olarak gerçekleşmemesi halinde satıcılardan
değil, alıcılardan aranacaktır.
Terkin ve İade İşlemleri
Tecil-Terkin kapsamında satın alınan maddelerle imal edilen
malların süresi içinde ihraç edildiği Yeminli Mali
Müşavirlerce düzenlenecek bir raporla tespit edilecektir.
İmalat kayıtlarındaki bilgiler esas alınarak üretim analizi ve
randıman hesapları da yapılmak suretiyle düzenlenecek bu
raporlarda en az;
- Dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesinin tarih ve
sayısı,
- Belgenin geçerlik süresi,
- İhracata ilişkin gümrük beyannamesinin tarih ve sayısı,
- Fiili ihracat tarihi,
- İhraç edilen malların cinsi, miktarı ve tutarı,
- İhraç edilen malların üretiminde kullanılan maddelerin
satıcılar itibariyle ayrı ayrı olmak üzere cins, miktar ve
tutarı,
- İhracatın süresi içinde yapılıp yapılmadığı,
konusunda bilgiler yer alacak ve teyidi alınan gümrük
beyannamesinin onaylı bir örneği rapora eklenecektir.
Bu raporlar, söz konusu kapsamda ihracatın yapıldığı her dönem
için ayrı ayrı düzenlenecek ve ikişer örneği ihracatın
yapıldığı ayı takibeden ay başından itibaren 3 ay içinde
ilgili satıcılara verilecektir. Ancak bu süre içerisinde rapor
ibraz edilemeyeceğine dair makul mazeret bildirenlere Vergi
Usul Kanununun 17 nci maddesine göre vergi dairesince bu
sürenin en çok bir katı kadar ek süre verilebilecektir.
Satıcılar sözü edilen raporu bağlı olduğu vergi dairesine
ibraz etmek suretiyle tecil edilen verginin terkinini
sağlayacaktır. Bu kapsamda satın alının ham ve yardımcı
maddelerle imal edilen malların ihracatçıya tesliminde
tecil-terkin uygulaması halinde, aynı rapor ile hem satıcının,
hem de imalatçının tecil edilen vergileri terkin edilecektir.
Satıcı bu teslimle ilgili olarak iade edilecek katma değer
vergisi beyan etmişse iade, alıcının gönderdiği rapor ile
satış faturalarının fotokopisi veya bu faturaların tarihi,
sayısı ile fatura muhteviyatı malların cinsi, miktarı ve
tutarına ilişkin bilgileri içeren ve satıcı tarafından
onaylanan bir listenin ibrazı üzerine ihracatla ilgili katma
değer vergisi iadelerinin tabi olduğu usul ve esaslara göre
yerine getirilecektir.
Satıcının iade talebine ilişkin olarak imalatçı ve ihracatçı
ile ilgili yukarıdaki bilgileri de ihtiva eden bir rapor ibraz
etmesi halinde, bu rapor ile tecil edilen vergilerin terkini
de yapılabilecektir.
Tecil-terkin uygulaması kapsamında satın alınan mallardan
üretilen malların izin belgesinde öngörülen süre ve şartlara
uygun olarak ihraç edilmemesi halinde zamanında alınmayan
vergi, tecil tarihinden itibaren vergi ziyaı cezası da
uygulanmak suretiyle gecikme faizi ile birlikte alıcıdan
tahsil edilecektir.
.