hazine yatırım teşvik belge

GAP DEVLET YARIMLARI VE TEŞVİK

 

DEVLET YARDIMLARI VE TEŞVİKLER
 

Ülkemizde Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin bazı illerinde ve kalkınmada öncelikli yörelerde yeni yatırım sahalarının açılması, buralarda istihdam yaratılması, gelir dağılımının iyileştirilmesi ve diğer bölgelere göçün önlenmesi amacıyla 4325 sayılı kanun ile çeşitli vergi teşvikleri uygulanmaktadır.



4325 sayılı OSB kanunu ile hedeflenen amaçlara ulaşılamaması nedeniyle 29.01.2004 tarihinde 5084 sayılı Teşvik Yasası yürürlüğe geçirilerek 2001 yılı Devlet İstatistik Enstitüsü rakamlarına göre Kişi Başına Düşen Milli Gelirin (KBMG) 1.500 doların altında olduğu illere yeni bazı avantajlar getirilmiştir.



Avantajları nedir?



Bu avantajlar, dört başlık altında değerlendirilmektedir.



Yeni istihdam edilen personelin ücretlerinden kesilen gelir vergisi stopajının alınmaması,
Yeni istihdam edilen personelin sigorta primi işveren paylarının Hazine tarafından ödenmesi,
Bedelsiz yatırım yeri tahsisi,
Enerji desteği

1. Gelir Vergisi Stopajı Desteği


Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılan yatırımlarda istihdam edilen veya daha önce kurulmuş olan işletmelerde bu tarihten sonra işe alınan kişilerin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinden; organize sanayi ve endüstri bölgelerinin tamamının, diğer yerlerdeki işyerlerinin % 80’inin 31.10.2008 tarihine kadar muaf tutulmasıdır.



2. Sigorta Primi İşveren Paylarında Destek


Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılan yatırımlarda istihdam edilen veya daha önce kurulmuş olan işletmelerde bu tarihten sonra işe alınan kişilerin prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı, diğer yerlerdeki iş yerleri için %80'i Hazinece karşılanmasıdır.



3. Bedelsiz Yatırım Yeri Tahsisi



En az on kişilik istihdam öngören yatırımlara girişen gerçek veya tüzel kişilere; Hazineye, katma bütçeli kuruluşlara, belediyelere veya il özel idarelerine ait arazi veya arsaların mülkiyeti bedelsiz olarak devredilebilir. İstihdam edilecek işçi sayısına, yatırımın faaliyete geçmesi tarihinden itibaren beş yıl süre ile uyulması zorunludur.





4. Enerji Desteği



Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten 31.12.2008 tarihine kadar imalat sanayi, madencilik, hayvancılık (su ürünleri yetiştiriciliği ve tavukçuluk dahil), seracılık, soğuk hava deposu, turizm konaklama tesisi, eğitim veya sağlık alanında faaliyete geçen, fiilen ve sürekli olarak asgari on işçi çalıştıran işletmelerin elektrik enerjisi giderlerinin %20'si Hazinece karşılanır. Bu orana ondan sonraki her bir işçi için 0,5 puan eklenir.



Hazinece karşılanacak oran, organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu bulunan işletmeler için %50'yi, diğer alanlarda kurulu bulunan işletmeler için %40'ı geçemez.



1500 Dolar Teşviki olarak bilinen bu yeni yasa, pek çok tartışmayı da beraberinde getirdi. Tartışılan konuların başında, teşvik için konulan temel kriterin 1.500 dolar olması gelmektedir.



İL KBMG İL KBMG İL KBMG
Kırşehir 1.488 Osmaniye 1.157 Adıyaman 918

Sinop 1.459 Düzce 1.142 Kars 886

Giresun 1.443 Çankırı 1.136 Van 859

Amasya 1.439 Siirt 1.111 Iğdır 855

Uşak 1.436 Gümüşhane 1.075 Yozgat 852

Malatya 1.417 Ordu 1.064 Ardahan 842

Sivas 1.399 Erzurum 1.061 Hakkari 836

Tokat 1.370 Bartın 1.061 Bingöl 795

Diyarbakır 1.313 Bayburt 1.017 Bitlis 646

Afyon 1.263 Şanlıurfa 1.008 Şırnak 638

Batman 1.216 Mardin 983 Muş 578

Erzincan 1.158 Aksaray 966 Ağrı 568



Tablo 1 : Kişi Başına Milli Geliri (KBMG) 1.500 Doların Altında Kalan İller



Teşvik kapsamına giren iller bu durumdan memnun olurken; giremeyen iller yasayı beğenmemekteler.



Özellikle 1.506 dolar KBMG’e sahip olan Trabzon ve 1.510 dolar KBMG’e sahip olan Isparta illeri çok ince farklarla teşvik dışında kalmışlardır. Bu anlamda 6 – 10 dolarlık milli gelir farkıyla bu illerin teşvik kapsamının dışında kalması; kayıt dışılığın yüksek olduğu göz önüne alındığında bir nevi hata olarak algılanabilir.



Teşvik kapsamından yararlanabilecek olan illerin coğrafi dağılımı göz önüne getirildiğinde, bu yasanın getirdiği teşvikten yararlanmak isteyen Marmara kökenli firmaların Düzce’ye, Ege kökenli firmaların Uşak ve Afyon’a, İç Anadolu kökenli firmaların yine bu iller ile Çankırı, Kırşehir ve Aksaray’a yönelmeleri kaçınılmaz gözüküyor. Bu da diğer illerde var olan mevcut işletmelerin bulundukları illerde yeni yatırımlar yapmasını veya dışardan bu illere yeni yatırımlar gelmesini büyük oranda engellemektedir.



Adana ve çevresi Osmaniye ye yatırım yapması (240 iş adamı Osmaniye Organize Sanayi Bölgesi için başvurması ) buna en büyük örnek olarak gösterilebilir.



Doğu ve Güneydoğu’daki illerimiz, 36 ili kapsayan yasadan Diyarbakır, Erzurum, Ardahan, Şırnak gibi illere tek yatırım başvurusu bile olmazken pazara ve hammaddeye yakın, biraz daha gelişkin ve batıdaki illere ise büyük imkan sağlanmış oldu. Rekabetin sadece uluslar arası olmadığı aynı zamanda bölgeler arasında da rekabetin olması gerekliliği göz önüne alındığında; gelir dağılımı oldukça bozulmuş olan ülkemizde yine bu yasa ile sosyal anlamdaki bozukluk bölgesini değiştirecek ancak devam edecektir.



Diğer yandan illerin de yukarıdaki tespitler ışığında yasaya yaklaşımı farklılaşmaktadır. Örneğin yıllardır terör kabusu yaşayan Bingöl “acil destek ili” ilan edilmek isterken, sadece 3 fabrikası olan Iğdır bu kuruluşların teşvik kapsamına alınmasını istiyor. Erzurum kış olimpiyatları için yatırımcıları davet ederken, Muş teşvik illerinin 19’a indirilmesini istiyor. Yasanın gelişmişlik düzeyini belirleyen birçok faktörü göz önünde bulundurarak revize edilmesinde ısrar eden başkanlar, aksi halde gelişme şanslarının olmadığını belirtiyorlar.



Neler Hatalı Neler Yapılabilir?



1) Alınan temel kriter hatalı



Ülkede kayıt dışı ekonominin yüksek olması DİE rakamlarının tutarlılığı konusunda sorunlar yaratmaktadır.Bu anlamda iller arasında rakamlar ve gerçek yaşamdaki durumlar hakkında tutarsızlıklar ortaya çıkmakta; GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) üretime göre hesaplandığı için, illerde bulunan üretim işletmeleri, bölge müdürlükleri, illerin gelir düzeyleri daha yüksek görünmektedir. Kastamonu’ da Orman İşletmeleri, Trabzon’ da bölge müdürlükleri, K.Maraş’ ta Afşin Elbistan elektrik santrali, Elazığ’daki Keban Barajı v.s. bu konuda karşımıza çıkan örneklerdir.



Diğer yandan Dünya Bankası tarafından da yapılan harcamaya göre bir milli gelir verisi hesaplanabilir ki bunun da yeterli olmayacağı tahmin edilmektedir. Bu anlamda DPT’nin de üzerinde çalıştığı bölgesel sosyo-ekonomik gelişmişlik indeksi kullanılması en mantıklı çözümdür. Sonuç itibari ile büyüme ekonomik bir değer olsa da; gelişmişlik, kavramı büyümeden farklı olarak eğitim, sağlık vs. gibi sosyal konuları da içermektedir.



İllerin gelişmişlik düzeyleri sadece harcadıkları para ile ölçülemeyeceğinden bu kriter dikkate alınmalıdır.



2) Kademeli Bir Değerlendirme Yapılmalıdır



Yasa dolayısıyla 1499 $ gelir düzeyi olan ile 490 $ (Muş) da aynı anlam ifade etmektedir. Bu da iller arasındaki düzgün dağılımı engellemektedir.



Hakkari, Şırnak gibi illerle Uşak’ın bir tutulduğu eleştirisi de getiriliyor. DPT’nin yaptığı Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik sıralamasına göre Uşak ili 30. sırada iken teşvikten yararlanamayan Tunceli’nin 52. ve Kilis’in ise 54. sırada yer alması, bu eleştirileri haklı kılacak bir unsur olarak değerlendirilebilir.



Osmaniye de yatırımların artması Adana ya yakın olmasında dolayıdır. Diyarbakır, Erzurum, Ardahan, Şırnak gibi illere talep gelmez iken Marmara bölgesine yakın Düzce, Ege bölgesine yakın Uşak yoğun talepler almaktadır.



Tabii ki sanayileşmesini tamamlamış illerde teşviğin daha olumlu sonuçlar vermesi de mümkündür. Örneğin Malatya’da 160 iş adamının teşvikten yararlanmak için başvurması gibi.



Bu bağlamda illerdeki belli sektörlerin teşvik edilmesi sağlanarak bir anlamda bir kümeleşme sağlanabilir, bu da bölgedeki işletmelerin ölçek ekonomisinden daha fazla yararlanması sonucunu getirebilmektedir. Bu uygulamanın sağlıklı çalışması için Sanayi Bakanlığı’nın yürüttüğü Sanayi Haritası çalışmasının hızlandırılması ve ülkemizin bir sektörel haritasının çıkarılması gerekmektedir.



3) Bölgeler İtibari ile Farklı Yatırım Planları oluşturulmalıdır



Doğu bölgelerinin yatırımda öncelik sağlanırken sadece sanayi bir yatırım dalı olarak düşünülmemeli ve farklı bölgelerde farklı konularda teşvikler verilerek gerçek anlamda bir yatırım stratejisi izlenmeli.



Her ne kadar yatırım teşviki ile bölgesel kalkınmışlık farkı önlenmek istenmekteyse de Batı Bölgelerinin gerek pazarlara (Avrupa), ulaşım, hammadde gibi konular da avantajları sürmektedir. Bu anlamda yatırım çeşitlendirilmesi yapılmalı ve yatırım sadece sanayi tipi olması zorunluluğu olmadığının anlaşılması gerekmektedir. İllerin gelişmişlik düzeylerine göre kademeli bir geçişi öngören, ayrıca kapsama giren illerin yöresel özellikleri ve altyapıları da dikkate alınarak sektörel küresel rekabete ve ihtisaslaşmaya öncelik veren yatırım teşvik sistemleri uygulanmalı. Bu amaçla da Turizm (Erzurum, Kars), Hayvancılık (Ardahan) Organik Tarım, v.b.g. farklı alanlarda yatırım teşviki verilmeli.



Bu noktada teşvikten yararlanacak illerin rekabet avantajı sahibi olduğu alanların tespitinde mutlaka yerel sivil toplum örgütleri, üniversiteler ve iş dünyasının fikirleri de alınmalıdır.



4) İşletme Büyüklüklerine Göre Farklı Teşvikler Verilmeli



Yasada ki en önemli eksikliklerden biride işletme büyüklüklerine göre teşviklerin farklılaştırılmamış olmasıdır. Bu konu ile alakalı olarak firmalara farklı kıstaslara göre (istihdam edilen kişi sayısı, üretim miktarı, pazar payı, ihracat oranları, gibi) farklılaştırmalar sağlanabilir. Bu şekilde yatırımlar verimliliklerine göre de ödüllendirilebilir. Bu sayede de Turkiye yatırım mezarlığı olmaktan bir nebzede olsa kurtarılabilir.





5) 2008 Yılı kısa bir süredir



Bir yatırımın başa baş noktasına ulaşması ve kar elde etmeye başlaması uzun soluklu bir süreçtir. Bu noktada 2008 den uzun süreli bir teşvik daha avantajlı olacaktır. Bu istikrar ve yabancı yatırımcıya çekici bir alan oluşturulabilmesi için şarttır. Örneğin İrlanda’da yasa ile kurumlar vergisi oranı, 20 yıl boyunca %12 olarak belirlenmiştir.



Bu nedenle 5 yıl olarak belirlenen teşvik süresi uzatılmalıdır. Bu noktada 10 yıllık süreç en uygunu görünmektedir.
 

GAP Bölgesi’nde yatırım yapacak işadamları çeşitli devlet yardımlarından faydalanmaktadır. Bu yardımların bir kısmı yatırım, bir kısmı ise işletme aşamasında önemli avantajlar sağlamaktadır.

Genel Teşvik Mevzuatı
5084 ve 5350 Sayılı Kanunlar (Yatırımların ve İstihdamın Teşviki)
Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) Destekleri
İhracata Yönelik Devlet Yardımları
TÜBİTAK Destekleri
Teknoloji Geliştirme Bölgelerine Yönelik Destekler
Organize Sanayi Bölgelerine Yönelik Destekler
Serbest Bölgelere Yönelik Destekler
Diğer Destekler


1. GENEL TEŞVİK MEVZUATI

28.08.2006 tarih ve 2006/ 10921 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile yatırımların teşviki kapsamında uygulanan destek unsurları ana hatlarıyla aşağıda verilmektedir.

Gümrük Vergisi Muafiyeti
Katma Değer Vergisi İstisnası
Faiz Desteği
Yatırımın teşvik kapsamına alınabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının ;

KOBİ’lerin yatırımlarında asgari 200 bin YTL, azami 2 milyon YTL,
KOBİ kapsamına girmeyen işletmelerin yatırımlarında asgari 1 milyon YTL,
Finansal kiralama şirketleri için aranacak asgari yatırım tutarının 200 bin YTL olması gerekmektedir.
Gümrük Vergisi Muafiyeti

Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malları ile yeni model üretimine yönelik otomobil ve hafif ticari araç yatırımlarında yatırım dönemi içerisinde kalmak kaydıyla bu araçların aksam ve parçalarının ithali, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisinden muaftır.

KDV İstisnası

25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri Katma Değer Vergisinden istisnadır. Bir sabit kıymetin istisnadan yararlanabilmesi için, öncelikle makine-teçhizat niteliğinde olması, ayrıca mal ve hizmet üretiminde kullnılması gerekmektedir. İdari ve pazarlama gibi üretim dışı alanlarda kullanılan kıymetler, sarf malzemeleri, yedek parçalar, mefruşat gibi demirbaşlar (hizmet sektörü hariç) ve taşıt araçları istisnadan yararlanamazlar.

Faiz Desteği

Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında, kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar ile KOBİ’ lerin yapacağı yatırımlar, ar-ge ve çevre konularında yapılacak yatırımların gerçekleştirilmesi için bankalardan (katılım bankaları dahil) kullanılacak en az 1 yıl vadeli yatırım kredileri ile ilgili olarak ödenecek faizin veya kâr payının Yeni Türk Lirası cinsi kredilerde 5 puanı, döviz kredilerinde ise 2 puanı, Müsteşarlıkça da uygun görülmesi halinde azami ilk 4 yıl için ödenmek kaydıyla bütçe kaynaklarından karşılanabilir.

Proje bazında bütçe kaynaklarından karşılanabilecek azami yatırım kredisi faizi desteği miktarı, ar-ge ve çevre yatırımları için 300 Bin YTL, KOBİ yatırımları için 200 Bin YTL’sini, kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar için 1 milyon YTL’sini, ar-ge yatırımlarına yönelik işletme kredisi faizi desteği ise 100 Bin YTL’yi geçemez.

Başa dön



2. 5084 VE 5350 SAYILI KANUNLARLA SAĞLANAN TEŞVİKLER (YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ)

5084 sayılı yasa ile Türkiye İstatistik Kurumu`nca 2001 yılı için belirlenen kişi başına düşen gelirin 1500 ABD Doları’ndan daha düşük olduğu illere,

5350 sayılı yasa ile bu iller dışında kalan ve Devlet Planlama Müsteşarlığı’nca 2003 yılı için belirlenen sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre endeks değeri eksi olan iller de dahil edilmiştir. Türkiye’de 49 ili kapsayan yasada, GAP Bölgesi’nden Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Kilis, Mardin, Siirt, Şırnak ve Şanlıurfa olmak üzere toplam 8 il bulunmaktadır.

Yasanın uygulanma süresi 31 Aralık 2008 tarihine kadardır.

Teşvik Türü
OSB ve Endüstri Bölgelerindeki İşyerleri
Diğer İşletmeler
Uygulama Süresi
Kapsam

Gelir Vergisi Stopajı
% 100 muafiyet
% 80 muafiyet
31.12.2008’e kadar
49 İl
(GAP Bölgesi’nde 8 ili kapsamaktadır.)

En az 10 kişilik istihdamı öngörmek kaydıyla, Fiilen çalışan işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi

Sigorta Primi İşveren Payı
% 100 muafiyet
% 80 muafiyet
31.12.2008’e kadar
49 İl
(GAP Bölgesi’nde 8 ili kapsamaktadır.)

En az 10 kişilik istihdamı öngörmek kaydıyla,Fiilen çalışan işçilerin sigorta primlerindeki işveren payı

Enerji desteği *
% 20-50 muafiyet
% 20-40 muafiyet
31.12.2008’e kadar
49 İl
(GAP Bölgesi’nde 8 ili kapsamaktadır)

En az 10 kişilik istihdamı öngörmek kaydıyla, elektrik giderlerinin % 20’si

Bedelsiz yatırım yeri tahsisi
En az 10 kişilik istihdamı öngörmek kaydıyla, OSB’ler ile diğer kamu arazi/arsalarında
OSB’lerde
06.02.2010
tarihine kadar
49 İl ve K.Ö.Y


(*) Enerji desteği sağlanacak yatırım konuları: Hayvancılık (su ürünleri yetiştiriciliği ve tavukçuluk), organik ve biyoteknolojik tarım, kültür mantarı yetiştiriciliği, kompostu, seracılık, sertifikalı tohumculuk ve soğuk hava deposu yatırımları. İmalat sanayi, madencilik, turizm konaklama tesisi, eğitim ve sağlık alanları

Başa dön



3. KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) DESTEKLERİ

Bu kapsamda, girişim, danışmanlık, eğitim, fuar, tanıtım, markaya yönlendirme, teknoloji araştırma ve geliştirme, e-ticarete yönlendirme, bilgisayar yazılımı, ortak kullanım amaçlı makine teçhizat, nitelikli eleman, genel test-analiz ve kalibrasyon, CE işaretlemesine ilişkin test ve analiz, iş geliştirme merkezi, yerel ekonomik araştırma ile altyapı ve üstyapı uygulama proje destekleri yer almaktadır.

Başa dön



4. İHRACATA YÖNELİK DEVLET YARDIMLARI

Bu teşvik programının temel amacı ihracatı teşvik etmek ve uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren firmaların rekabet gücünü arttırmaktır. Bu özel paket temel olarak Ar-Ge faaliyetlerini, piyasa araştırmalarını, sergi ve uluslararası fuarlara katılımları, patent, ticari marka ve sanayi tasarım masraflarını kapsamaktadır.

İhracata yönelik devlet yardımları şu konularda verilmektedir: Araştırma-geliştirme; pazar araştırması; eğitim; istihdam; yurtdışında ofis-mağaza açma, işletme ve marka tanıtımı; Türk ürünlerinin yurtdışında markalaşması ve Türk malı imajının yerleştirilmesine yönelik faaliyetlerin desteklenmesi; yurtdışı fuarlara katılım.

* Araştırma-Geliştirme (AR-GE) Yardımı

Ar-Ge faaliyetlerinin proje bazında desteklenmesi

Temel destek oranı : % 50
Azami destek oranı : % 60
Destek süresi : 3 yıl
Yetkili kuruluş : Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM)
Uygulayıcı kuruluş : TÜBİTAK

* Projelere Sermaye Desteği Sağlanması

Yetkili kuruluş : Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM)
Uygulayıcı kuruluş : Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV)
Destek oranı : % 50

* Ürün Geliştirme Projelerine Sermaye Desteği

Azami destek süresi : 2 yıl
Azami destek tutarı : 1 milyon $

* Stratejik Odak Konuları Projelerine Sermaye Desteği

Stratejik Odak Konuları Projeleri, ülkemizde mevcut sanayi yapısı, teknoloji ve insan birikimi ile uluslararası karşılaştırmalı üstünlüklerin dinamiği esas alınarak, hangi alanlarda teknolojik projeler yürütülmesinde yarar bulunduğunu veya araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin ülkemizde gelişip yaygınlaşması için alınması gereken tedbirleri tespit eden projelerdir.

Destek oranı : Proje giderlerinin tümü
Azami destek süresi : 1 (bir) yıl
Azami destek tutarı : 100.000 $

* Çevre Maliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Yardım

Başvuru mercii : Dış Ticaret Müsteşarlığı (İhracatçı Birlikleri)
Yararlanan şirketler : Sınai faaliyette bulunan şirketler ve yazılım şirketleri
Destek oranı : Harcamaların en fazla %50’si.

Pazar Araştırması Yardımı

Başvuru mercii : İGEME ve İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV)
Yararlanan şirketler : Ticari ve /veya sınai faaliyette bulunan şirketler
Desteklenecek faaliyetler :

Ürünleri ve/veya sektörleriyle ilgili olarak gerçekleştirilen pazar araştırması projelerine ilişkin giderleri, şirketler için % 70, Sınai Dış Ticaret Şirketleri için % 80 oranında ve proje başına en fazla 10.000 ABD Doları,
Yurt dışına yönelik pazarlama stratejileri ve eylem planlarının oluşturulabilmesi amacıyla Müsteşarlıkça uygun görülen pazar araştırması hizmeti veren kurum ve/veya kuruluşlardan satın alacakları pazar araştırması raporları ve istatistikler vb.’ne ilişkin giderler ile bu kurum ve/veya kuruluşlara üyelik giderleri, şirketler için %50, Sınai Dış Ticaret Şirketleri için %60 oranında ve yıllık en fazla 30.000 ABD Doları,
Müsteşarlık tarafından koordine edilen ve tek bir sektör bazında gerçekleştirilen sektörel nitelikli ticaret heyeti programlarına iştirak etmeleri halinde katılım giderleri, şirketler için %50, Sınai Dış Ticaret Şirketleri için %60 oranında ve program başına en fazla 10.000 ABD Doları,
Ürünlerinin yurt dışına yönelik olarak elektronik ortamda pazarlanabilmesi amacıyla Müsteşarlıkça uygun görülen ve nihai tüketiciye yönelik olmayan e-ticaret sitelerine üyelik giderleri, şirketler için %50, Sınai Dış Ticaret Şirketleri için %60 oranında ve yıllık en fazla 20.000 ABD Doları,
desteklenir.

* Eğitim Yardımı

Başvuru mercii : İGEME
Yararlanan firmalar : KOBİ ve Sınai Dış Ticaret Şirketleri
Destek süresi : Azami 3 ay
Destek oranı : KOBİ’ler için % 50, Sınai Dış Ticaret Şirketleri için % 75
Desteğin sıklığı : Yurtiçi programlar için 3, yurtdışı programlar için 3 olmak

üzere toplam 6 eğitim programı.

* İstihdam Yardımı

Başvuru mercii : DTM (İhracat Genel Müdürlüğü)
Yararlanan şirketler: Sınai Dış Ticaret Şirketleri
Destek oranı : % 75
Destek kapsamındaki eleman sayısı : 1 Yönetici, 2 Eleman
Destek süresi : Maksimum 1 yıl

* Yurtdışında Ofis-Mağaza Açma, İşletme ve Marka Tanıtım Yardımı

Yurtdışında onay yeri : Ticaret Müşavirliği / Ataşeliği veya Konsolosluklar
Başvuru mercii : İhracatçı Birlikleri
Başvuru süresi : 6 ay

Bu tebliğ kapsamında sağlanan destekler :

Yurtdışında kendi ünvan ve markası ile satış yapmak amacıyla ofis, depo ve mağaza açılmasına destek sağlanması,
Yurtdışında mal ticaretine aracılık etmek amacıyla şube açılmasına destek sağlanması,
Temsilcilik / distribütörlük giderlerinin karşılanması,
Sektörel dış ticaret şirketlerine destek sağlanması.
* Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması ve Türk Malı İmajının Yerleştirilmesine Yönelik Faaliyetlerin Desteklenmesi

Yurtdışında onay yeri : Ticaret Müşavirliği / Ataşeliği veya Konsolosluklar
Başvuru mercii : DTM (İhracat Genel Müdürlüğü)
Başvuru süresi : 6 ay
Yararlananlar : İhracatçı Birlikleri, Üretici Dernek / Birlikleri, Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketler, Türk moda tasarımcıları ile Turquality mağaza işleticisi ve/veya işleticileri
Destek oranı : % 50 (İhracatçı Birlikleri için % 80) 'Turquality From Turkey' ibaresinin kullanılması durumunda % 60, 'Made in Turkey' ibaresinin kullanılması durumunda % 55
Destek süresi : Dört yıl
Desteğin kapsamı : Firmalar markalaşma faaliyetlerini içeren bir proje ile doğrudan DTM'ye müracaat edeceklerdir. Turquality mağazalarının açılması ve 'Turquality From Turkey' ibaresinin kullandırılması konularında ise Turquality Komitesi yetkilendirilmiştir.

* Yurtdışı Fuarlara Katılım Yardımı

Başvuru mercii : İhracatçı Birlikleri
Uygulaması : Türk İhraç Ürünleri Fuarı, Sektörel Türk İhraç Ürünleri Fuarı ve Milli Katılım Organizasyonlarında katılımcı tarafından, yurtdışı fuar organizasyonunu düzenlemek üzere DTM tarafından görevlendirilen organizatöre ödenecek katılım bedelinin % 50’i destek kapsamında katılımcıya ödenmektedir. Ayrıca Müsteşarlıkça yayınlanan listede yer alan sektörel nitelikteki uluslararası fuarlara bireysel düzeyde katılım sağlayan firmalara da %50 oranında destek verilmektedir.

Başa dön



5. TÜBİTAK DESTEKLERİ

TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) ve TTGV (Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı), Ar-Ge projeleri için Ar-Ge masraflarını karşılamakta ve/veya sermaye kredisi vermektedir.

TÜBİTAK Teşvikleri kapsamına giren projeler şunlardır :

Kavram Geliştirme,
Teknolojik Araştırma ve Teknik Fizibilite Araştırması

Bir konseptin tasarıma dönüşmesi sürecindeki Laboratuar Araştırmaları,
Proje ve Çizim Faaliyetleri,
Prototip İmalatı,
Pilot tesis inşaatı,
Test İmalatı,
Patent ve Lisans araştırmaları,
Ürün tasarımından kaynaklı satış sonrası problemlerle ilgili faaliyetler.
Başa dön



6. TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNE YÖNELİK DESTEKLER

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Ar-Ge çalışmaları için tasarımlanmış alanlar olup yüksek teknoloji alanlarındaki yatırımları cazip hale getirmektedir.

Yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilecek karlar, 31.12.2013 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulacaktır.
Bölge içinde istihdam edilecek araştırmacılar, yazılım ve Ar-Ge personeline ödenecek olan ücretler, 31.12.2013 tarihine kadar bütün vergilerden muaf tutulmaktadır.
Gelir ve kurumlar vergisi muafiyeti dönemi boyunca bilgi teknolojileri ağırlıklı sektörler için ayrıca KDV muafiyeti sağlanmaktadır.
Gümrük vergi ve resimleri finansman fonları üzerinden tarh olunan vergilerden muaftır.
Altyapı tesisleri sağlanmaktadır.
Başa dön



7. ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNE YÖNELİK DESTEKLER

Organize Sanayi Bölgeleri, mal ve hizmet tedariki yapan şirketlerin izin verilen sınırlar dahilinde gerekli altyapı, teknoparklar ve sosyal tesisleri kullanarak faaliyette bulunmalarını sağlayacak biçimde tasarlanmıştır.

İstihdam edilen işçiler için % 100 gelir vergisi muafiyeti sağlanmaktadır.
İşveren sosyal güvenlik masraflarına katılım payından % 100 muaf tutulmaktadır.
Bedelsiz arazi tahsisi sağlanmaktadır.
Elektrik maliyetleri için % 50’ye kadar destek sağlanmaktadır.
Emlak vergisi, atık su giderleri, imar vergisi ve binadan tasarruf için alınan vergilerden muafiyet sağlanmaktadır.
Başa dön



8. SERBEST BÖLGELERE YÖNELİK DESTEKLER

Serbest Bölgeler Ülke siyasi sınırları içinde yer almasına rağmen gümrük alanlarının dışında düşünülen özel alanlardır. Bu bölgeler, ihracata odaklanmış yatırımların sayısını artırmak için tasarlanmıştır. Gümrük alanlarındaki ticari, finansal ve ekonomik sahalarda uygulanmakta olan yasal ve idari düzenlemeler Serbest Bölgelerde ya hiç uygulanmamakta ya da kısmen uygulanmaktadır.

Serbest bölgeler gümrük bölgesi dışında sayılırlar. Serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere 06.02.2004 tarihinden önce ruhsat almış mükelleflerin ;

Bu bölgelerdeki faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları, ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere gelir veya kurumlar vergisinden,
Bu bölgelerde istihdam edilen personele ödenen ücretler 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden,
Bu bölgelerdeki faaliyetleri ile ilgili yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar vergi, resim ve harçtan,
Bu bölgelerdeki faaliyetleri ile ilgili yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar vergi, resim ve harçtan,
06.02.2004 tarihinden sonra serbest bölgelerde faaliyete başlayan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları, AB'ne tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren vergileme döneminin sonuna kadar gelir veya kurumlar vergisinden istisnadır.
Gümrük vergilerinden ve aynı türden diğer vergilerden 100 % muafiyet
Mallar süre sınırlaması olmaksızın Serbest Bölgeler içinde tutulabilmekte ve Serbest Bölgeler içinde hasıl olan kazanç ve gelirler önceden izin alma zorunluluğu olmaksızın Türkiye de dahil olmak üzere bütün ülkelere özgürce nakledilebilmektedir.
Serbest dolaşımda olan mallar, herhangi bir gümrük vergisi alınmaksızın Serbest Bölgeler’den Türkiye’ye ya da AB ülkelerine gönderilebilmektedir. Ayrıca, menşei üçüncü bir ülkeye ait olan malların Serbest Bölgelere girişi veya bu ülkelere mal çıkışı için de herhangi bir gümrük vergisi uygulanmamaktadır.
Şirketler, herhangi bir sınırlama olmaksızın Serbest Bölgeler’den elde ettikleri karları yurt dışına ya da Türkiye’ye serbestçe aktarabilmektedir.
Başa dön



9. DİĞER DESTEKLER

Kurumlar Vergisinden İstisnalar

03.06.1949 tarih ve 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu yürürlükten kaldırılarak, yerine 13.06.2006 tarih ve 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu yürürlüğe girmiştir.

Bu kanuna göre; Kurumlar vergisi oranı % 30’dan % 20’ye indirilmiş, vergiden istisna edilen kazançlar ve indirimler yeniden düzenlenmiştir.